Εμφυλη Βία και Πολλαπλές Διακρίσεις
Οδηγός Αντιμετώπισης Στερεοτύπων και Σεξιστικής Συμπεριφοράς
Ο Οδηγός Αντιμετώπισης Στερεοτύπων και Σεξιστικής Συμπεριφοράς, ο οποίος συντάχθηκε κατόπιν έρευνας στο προσωπικό του δήμου Αθηναίων, αποτελεί ένα σύγχρονο βοήθημα ή/και εργαλείο για τους/τις εργαζόμενους/ες στο δήμο Αθηναίων, αναφορικά με την πρόληψη και αντιμετώπιση των έμφυλων διακρίσεων και της σεξιστικής συμπεριφοράς στο εργασιακό περιβάλλον. Η θεματολογία του αναπτύσσεται μέσα από εύγλωττα κείμενα, συνοδευόμενα από επιπρόσθετες πηγές και πληροφορίες, όπου μπορεί εύκολα κάθε ενδιαφερόμενος/η να ανατρέξει, προκειμένου να αντλήσει επιπλέον πληροφόρηση για τα υπό μελέτη θέματα.
Μπορείτε να βρείτε τον οδηγό εδώ.
Μορφές Έμφυλης Βίας
Έμφυλη Βία (Gender-Based Violence): Η έμφυλη βία είναι ένας γενικός όρος που περικλείει κάθε διάκριση ή βλαπτική συμπεριφορά που στρέφεται εναντίον κάποιου προσώπου και συμβαίνει εξαιτίας του (πραγματικού ή θεωρούμενου) κοινωνικού του φύλου ή σεξουαλικού του προσανατολισμού.
Η έμφυλη βία μπορεί να είναι σωματική, σεξουαλική, ψυχολογική, οικονομική ή κοινωνικοπολιτισμική. Για να γίνουν κατανοητές οι βασικές της αιτίες, πρέπει να εξεταστούν στο πλαίσιο των έμφυλων νορμών, αξιών και πεποιθήσεων που στηρίζουν ανισότιμες ιεραρχίες εξουσίας μεταξύ ανδρών και γυναικών, αλλά ακόμη και μεταξύ ανδρών ή μεταξύ γυναικών. Αυτές οι ιεραρχίες εξουσίας δεν καθιστούν απλώς δυνατή την έμφυλη βία, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου αυτή γίνεται ανεκτή ή θεωρείται ακόμα και αποδεκτή.
Η έμφυλη βία επηρεάζει τόσο τις γυναίκες όσο και τους άνδρες, αλλά πλήττει δυσανάλογα τις γυναίκες και τα κορίτσια, όπως και τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα.
Σημάδια Κακοποιητικής Συμπεριφοράς
Ένα κακοποιητικό άτομο παρακολουθεί όλα όσα κάνετε. Παρακολουθεί πού βρίσκεστε και με ποια άτομα είστε ανά πάσα στιγμή. Σας εμποδίζει ή σας αποθαρρύνει από το να βλέπετε φιλικά πρόσωπα, την οικογένεια ή να πηγαίνετε στη δουλειά ή το σχολείο
Ένα κακοποιητικό άτομο απαιτεί να απαντάτε μπροστά του τα εισερχόμενα μηνύματα στο κινητό ή σε μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου αλλά και σε τηλεφωνικές κλήσεις, ενώ απαιτεί να γνωρίζει τους προσωπικούς σας κωδικούς πρόσβασης σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, email και άλλους λογαριασμούς.
Ένα κακοποιητικό άτομο ως σύντροφος μπορεί να προβαίνει συχνά σε σκηνές ζηλοτυπίας και να σας κατηγορεί συνέχεια ότι το απατάτε. Μπορεί να προσπαθήσει να ελέγξει τον τρόπο με τον οποίο ξοδεύετε τα χρήματα σας ή τη χρήση φαρμάκων και αντισυλληπτικών. Μπορεί να προσπαθήσει να λαμβάνει καθημερινές αποφάσεις εκ μέρους σας, όπως τι να φορέσετε ή τι να φάτε.
Τι μπορώ να κάνω αν κακοποιούμαι;
Εξετάστε το ενδεχόμενο να μοιραστείτε τις ανησυχίες σας με ένα αξιόπιστο φιλικό πρόσωπο, μέλος της οικογένειας ή γείτονα/ισσα. Συνεργαστείτε μαζί τους για να αναπτύξετε ένα σχέδιο όταν χρειάζεστε βοήθεια. Αυτό το σχέδιο μπορεί να περιλαμβάνει, για παράδειγμα, τη δημιουργία ενός μυστικού κώδικα ή πολλαπλών κωδικών λέξεων, προτάσεων ή emoji που θα σας βοηθήσουν να επικοινωνείτε με μεγαλύτερη ασφάλεια μαζί τους.
Αναπτύξτε μια στρατηγική διαφυγής, όπως λέγοντας ότι πρέπει να πάτε στο φαρμακείο ή το παντοπωλείο και, μόλις φτάσετε εκεί, να ζητήσετε να χρησιμοποιήσετε το τηλέφωνο για να καλέσετε βοήθεια. Σκεφτείτε διάφορους εύλογους λόγους για να φύγετε από το σπίτι σε διαφορετικές ώρες της ημέρας ή της νύχτας σε περίπτωση που χρειαστεί να ξεφύγετε.
Μορφές Διακρίσεων
Άμεση Διάκριση (Direct Discrimination): Πολιτικές, διαδικασίες ή κριτήρια που κάνουν ανοιχτά διάκριση απέναντι σε κάποιο από τα φύλα και συνεπώς προκαλούν άνισα αποτελέσματα στο κάθε φύλο. Η άμεση διάκριση στηρίζεται και πηγάζει από υπάρχουσες ανισότητες στις στάσεις, στις συμπεριφορές και στις δομές της κοινωνίας.
Έμμεση Διάκριση (Indirect Discrimination): Πολιτικές, διαδικασίες ή κριτήρια που δεν κάνουν ανοιχτά διάκριση απέναντι στο ένα ή στο άλλο φύλο, αλλά που έχουν άνισες επιπτώσεις στα φύλα, ως συνέπεια των κατεστημένων κατά φύλο ανισοτήτων ή των αόρατων εμποδίων. (βλ. και άμεση διάκριση)
Ανισότητες κατά φύλο (Gender Inequality): Οι ανισότητες ή ανομοιότητες σε οποιονδήποτε τομέα ανάμεσα στα φύλα, όσον αφορά στο επίπεδο της συμμετοχής τους, στην πρόσβασή τους στους πόρους, στα δικαιώματα, στις αμοιβές ή στα επιδόματα.
Γυάλινη Οροφή (Glass Ceiling): Τo αόρατο φράγμα που προκύπτει από ένα περίπλοκο σύνολο δομών σε οργανώσεις/επιχειρήσεις, όπου κυριαρχούν οι άνδρες, και έχει ως αποτέλεσμα να παρεμποδίζεται η ανάθεση ανώτερων θέσεων σε γυναίκες.
Νομοθετικό Πλαίσιο
ΕΝΔΟΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΒΙΑ
Η ενδοοικογενειακή βία στην Ελληνική έννομη τάξη συνιστά αδίκημα που τιμωρείται από τις διατάξεις του Ν.3500/2006 «Για την αντιμετώπιση της ενδοοικογενειακής βίας και άλλες διατάξεις», όπως έχει τροποποιηθεί με τον Ν. 4531/2018 και ισχύει μέχρι σήμερα.
Έννοια και Πράξεις Ενδοοικογενειακής Βίας
Στην ελληνική έννομη τάξη ως ενδοοικογενειακή βία ορίζεται η τέλεση αξιόποινης πράξης σε βάρος μέλους της οικογένειας, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει:
- τη σωματική βλάβη
- την παράνομη βία και απειλή
- τον βιασμό και την κατάχρηση σε ασέλγεια
- την προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας
- την ανθρωποκτονία εκ προθέσεως
- τη θανατηφόρα σωματική βλάβη
Αν η σωματική κάκωση είναι εντελώς ελαφρά, για τη θεμελίωση άδικης πράξης απαιτείται επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά του δράστη (ΑΠ 1/2022, ΑΠ 1203/2015).
Προστατευόμενα Πρόσωπα Νόμου Περί Ενδοοικογενειακής Βίας
Το αδίκημα της ενδοοικογενειακής βίας τυποποιείται όταν ασκείται σε βάρος μέλους οικογένειας. Σύμφωνα το με τον Ν. 3500/2006 οικογένεια είναι:
- η κοινότητα που αποτελείται από συζύγους ή πρόσωπα που συνδέονται με σύμφωνο συμβίωσης ή γονείς και συγγενείς πρώτου και δεύτερου βαθμού εξ αίματος ή εξ αγχιστείας και τα εξ υιοθεσίας τέκνα τους.
- Περαιτέρω, εφόσον συνοικούν, στην οικογένεια περιλαμβάνονται, συγγενείς εξ αίματος ή εξ αγχιστείας μέχρι τετάρτου βαθμού και πρόσωπα των οποίων επίτροπος, δικαστικός παραστάτης ή ανάδοχος γονέας έχει ορισθεί μέλος της οικογένειας, καθώς και κάθε ανήλικο πρόσωπο που συνοικεί στην οικογένεια.
- Οι διατάξεις του παρόντος νόμου εφαρμόζονται και στους μόνιμους συντρόφους και στα τέκνα, κοινά ή ενός εξ αυτών, στους τέως συζύγους, στα μέρη συμφώνου συμβίωσης που έχει λυθεί, καθώς και στους τέως μόνιμους συντρόφους.
Μέσα Άμυνας στην Ενδοοικογενειακή Βία
Η ενδοοικογενειακή βία, οποιαδήποτε μορφή και αν λάβει, συνιστά κατάφωρη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του θύματος. Τα έννομα μέσα που έχει στη διάθεσή του το άτομο που υφίσταται ενδοοικογενειακή βία είναι τα εξής:
- Η υποβολή της έγκλησης (γνωστή ως «μήνυση») κατά του δράστη στην οποία θα ζητά την άσκηση της ποινικής δίωξης κατά αυτού. Η καταγγελία του αδικήματος μπορεί να γίνει από οποιοδήποτε τρίτο και όχι απαραίτητα από το θύμα.
- Η άσκηση αγωγής κατά του δράστη στα λεγόμενα Πολιτικά Δικαστήρια με την οποία το θύμα θα αιτείται από αυτόν χρηματική αποζημίωση.
- Στα Πολιτικά Δικαστήρια, σε περίπτωση άμεσου και κατεπείγοντος κινδύνου, το θύμα μπορεί να ασκήσει και αίτηση ασφαλιστικών μέτρων.
Η επιλογή της υποβολής μήνυσης δεν αποκλείει τη δυνατότητα άσκησης αγωγής, και το αντίθετο. Το θύμα, δηλαδή, μπορεί να υποβάλει μήνυση και να ασκήσει και αγωγή κατά του δράστη ή να επιλέξει μία από τις δύο δυνατότητες.
Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρο το νόμο 3500/2006 στον παρακάτω σύνδεσμο:
https://isotita.gr/wp-content/uploads/2017/04/N-3500-2006.pdf
και την τροποποίηση αυτού (Ν. 4531/2018) στον εξής σύνδεσμο:
https://isotita.gr/wp-content/uploads/2018/04/4531-2018.IstanbulConvention.pdf




